Pocetna / Informacije / Opština Doljevac

Opština Doljevac

Geografski položaj

Opština Doljevac je opština Nišavskog okruga u centralnoj Srbiji. Opština Doljevac zauzima površinu od 121 km2 na kojoj, prema preliminarnim rezultatima popisa iz 2011. godine, u 16 naselja živi 19.158 stanovnika u sa 6.759 domaćinstava. Sa prosečom gustinom od 158 stanovnika/km2 svrstava se u red gusto naseljih područja i opština.

Opština Doljevac se nalazi na prostoru jugoistočne Srbije u okviru južnog Pomoravlja, kao deo niško-leskovačke kotline gde obuhvata južni deo niške kotline i severni deo leskovačke k oje preseca Korvingradski tesnac koji je najisturenija tačka planine Seličevice.

Opština se graniči sa opštinom Merošina i niškom gradskom opštinom Palilula na severu, sa opštinom Gadžin Han na istoku, opštinom Leskovac na jugu i opštinom Žitorađa na zapadu.

Gustina naseljenosti je 169 stanovnika po km2 po čemu spada u red gušće naseljenih opština u Srbiji. Najveću površinu zahvata atar sela Pukovac a najmanju atar sela Klisura.

Turističko-geografski položaj determinišu najbliži domaći i međunarodni turistički pravci koji se odvijaju drumskim, železničkim i vazdušnim vezama.

Klima opštine je veoma povoljna pre svega za razvoj izletničkog, tranzitnog, lovnog i kulturnog turizma.

Centar opštine je naselje Doljevac. Pored naselja Doljevac u opštini postoji još 15 naseljenih mesta, i to:

1. Belotinac,
2. Klisura,
3. Knežica,
4. Kočane,
5. Malošište,
6. Mekiš,
7. Orljane,
8. Perutina,
9. Pukovac,
10. Rusna,
11. Ćurlina,
12. Čapljinac,
13. Čečina,
14. Šainovac,
15. Šarlinac

Kratka istorija opštine Doljevac

Na teritoriji opštine Doljevac nalazilo se utvrđenje, a svakako i naselje u njegovoj neposrednoj blizini na obroncima Seličevice prema Južnoj Moravi na lokaciji srednjevekovnog grada Koprijana.

O njemu i rimskom putu u moravskoj dolini u knjizi Milutina i Drage Garašanin „Arheološka nalazišta u Srbiji“ stoji zapisano: „Kurvin grad, važan strategijski položaj na rimskom putu od Niša ka Skoplju. U ulaz grada ranije je bio zazidan rimski natpis. Grad leži na antičkim osnovama, a bio je obnovljen u srednjem veku. “ U neposrednoj blizini, na lokalitetu Donji Rid, u ataru sela Klisure, arheolog Adam Oršić – Slavetić je takođe otkrio ruševine jedne rimske tvrđave.

Arheolozi i naučnici Ladek, Premerštajn i Vulić su na ovom lokalitetu otkrili jedan rimski nadgrobni spomenik sa natpisom. O boravku Rimljana svedoče materijalni nalazi u ataru susednog sela Malošišta. U blizini mosta na Južnoj Moravi pronađeno je nalazište na kome je otkriveno sedam grobova sa ostacima rimske keramike.

U ataru sela Malošišta pronađena je i jedna antička ploča sa natpisom. Arheološka nalazišta u atarima sela Klisure i Malošišta samo su deo brojnih otkrića iz rimskog perioda u ovom kraju. Arheolozi su pronašli ostatke rimskih utvrđenja i na brdu Kulina kod dobričkog sela Gradišta, desetak kilometara severno od današnjeg Doljevca.

Grad Kopijan - Korvin grad

U najstarije tragove materijalne kulture i pisane izvore spadaju oni koji se odnose na srednjevekovni grad Koprijan. Odbrambeni grad Koprijan podigao je 1372.godine srpski vlastelin Nenad, što se vidi po nadvratniku sa gradske kapije, koji se čuva u narodnom muzeju u Nišu. Na nadvratniku je uklesano:“ Az Nenada sin kaznaca Bogdana sazidah si grad Koprijan v dni blagovernogo gospodina mi kneza Lazara v leto 1372. godine“. U narodu postoji verovanje, mada i neki istoričari tvrde da je vlastelin Nenad, jedan od Jugovića, sin Jug Bogdana.

Grad je zahvatao prostor dužine oko 80 metara i širine 50 metara, što znači da se prostirao na površini od oko 4000m2 . Glavni ulaz se nalazio na severoistočnoj strani, dok je na svim ostalim stranama imao po nekoliko kula za odbranu. U istočnom delu grada nalazila se zgrada površine oko 500m2 . Grad je sa svih strana bio opasan velikim šancem, koji je takođe bio u funkciji obezbeđenja i odbrane.

Grad Koprijan je imao i svoje podgrađe u kome se nalazila i crkva, što još više govori o značaju ovog srednjevekovnog utvrđenja. Ta crkva čiju je osnovu i ostatke otkrio arheolog Slavetić, pripadala je grupi srpskih crkava poznate moravske škole crkvene arhitekture, koja obuhvata period zadnje četvrtine XIV i prve polovine XV veka. Ta crkva je bila bogoslužbeni hram grada.

Konačnim padom Srbije pod tursku vlast grad Koprijan je izgubio svaki svoj strategijski i funkcionalni značaj, stanovništvo se raselilo a grad opusteo, te je postepeno sa svojim nazivom padao u zaborav.. Došlo je i do promene njegovog imena pa kasnije nazivao Kurvin grad ili Korvin grad. Naime, selo u podnožju grada zvalo se Kurvino pa je došlo do premeštanja pojma „grad“ na selo u podnožju koje je tako dobilo naziv Kurvin Grad ( to se vidi iz turskog popisa Niša i okoline iz 1498. godine). Kako je selo nadživelo grad i održalo se i u kasnijim vremenima, razvaline grada iznad njega nazvane su njegovim imenom.

Crkva Svetog Jovana - Kumiga

Iznad sela Orljana na brdu Kumiga na 264 metra nadmorske visine, sa leve strane Južne Morave, iznad samog auto – puta Niš – Skoplje, naspram Kurvin grada nalazi se stara orljanska crkva, danas posvećena Sv. Jovanu, koja potiče iz kasnog antičkog perioda.

Vreme rušenja ove crkve nije tačno poznato, ali je najverovatnije da je ona zapustela za vreme Turaka, a najviše je porušena za vreme srpsko – turskog rata 1877. godine od turskih topova koji su tukli ovu kotu.

Na brdu Komnjiga oko crkve, Tihomir Đorđević je 1895. godine našao okamenjeni malter, kao i jednu polovinu cigle, čija je dužina iznosila 0,33 metra. Đorđević je još primetio i Šuplji kamen koji narod i danas mnogo posećuje i zove ga lekoviti kamen.

Zanimljiva je i narodna legenda koja takođe tvrdi da je ova crkva bila manastir. Po njoj je na suprotnoj strani Komnjige u gradu preko Morave živela neka carica ili vlastelinka. Vlastelinka je po razapetom platnu prelazila do manastira na brdu Komnjiga radi molitve.

Kako je u manastiru živeo neki vrlo lep i uglađen kaluđer posumnjalo se u moralnu ispravnost vlastelinke, pa je zbog toga i njen grad nazvan Kurvin grad. Po svemu sudeći crkva je sigurno nekada bila manastir, a Šuplji kamen monaška isposnica. Crkvu i kamen narod i danas posećuje u velikom broju pogotovu uoči hramovne slave 6.jula uveče i 7.jula. Crkva je pod zaštitom države i predstavlja redak spomenik kulture iz tog vremena na ovim prostorima.

Menu 5

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipisicing elit. Porro, libero, temporibus quam eaque numquam debitis excepturi assumenda necessitatibus dolore dolorum vero enim distinctio ipsa. Quod, dolorum, quidem eum quisquam facilis nam molestias et voluptas omnis quibusdam dignissimos illum ullam.